SITE2012: TPACK Symposium, introductie

Net als in 2010 en 2011 organiseerden we ook dit jaar tijdens de SITE conferentie een symposium over TPACK in samenwerking met Punya Mishra van Michigan State University en Denise Schmidt van Iowa State University. Uiteindelijk bestond ons team in Austin uit 10 personen:

Denise Schmidt-Crawford, Wei Wang, Shu Ju Diana Tai, Punya Mishra, Ayoub Kafyulilo,
Joke Voogt, Petra Fisser, Douglas Agyei, Gerald Knezek, David Gibson

Het symposium was op deze manier aangekondigd:

Meaningful use of ICT in education requires teachers to develop knowledge and skills that enables them to integrate ICT with a suitable pedagogical approach for teaching specific subject matter in a certain context. Koehler & Mishra (2008) introduced Technological Pedagogical Content Knowledge as a conceptual framework to describe the knowledge base teachers need for effective teaching with technology. This symposium aims to present successful strategies to develop Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) as emerged from several studies in different countries around the world. Based on the studies, and a further in-depth analysis of the data we tried to further uncover the conceptual understanding and the empirical validation of the TPACK framework. Active collaboration of teachers seems to be an effective way to develop TPACK, but the question remains how TPACK as a conceptual framework can be understood.

Het symposium was opgedeeld in 2 delen. In het eerste uur een korte introductie door mijzelf als chair van het symposium met daarna presentaties uit 3 verschillende landen (Ghana, Tanzania en Kuwait). Het tweede uur omvatte presentaties over de ontwikkeling van de TPACK Survey en een TPACK observatie-instrument en het nader analyseren van het TPACK model op basis van de data die verkregen zijn na het afnemen van de TPACK Survey in Nederland.

In de volgende twee blogberichten zal ik kort verslag doen van de twee delen van het symposium. We hebben alle presentaties samengevoegd:

2012-03-05 SITE TPACK Symposium

 

SITE2012: TPACK in Austin (Texas)

Morgen begint het weer: de jaarlijkse SITE conferentie, dit jaar in Austin, Texas! De afgelopen 2 jaar ben ik op deze conferentie geweest en ook dit jaar hoop ik weer veel nieuws te horen over ict-integratie en TPACK. De voorbereidingen voor mijn eigen presentaties zijn getroffen en het programma voor de komende dagen is doorgespit, het beloofd een mooie week te worden. Morgen wordt in ieder geval meteen een drukke dag. We beginnen vroeg (7.30 uur) met een bijeenkomst van de Special Interest Group (SIG) van Digital Games & Simulations. Daarna volgt de Keynote presentatie door James Bower van de University of Texas San Antonio met de titel "Primates Play Together, Primates Learn Through Playing Together, Why Haven't Teachers And Their Students Been Playing Together?".

Na de keynote presentatie zijn wij aan de beurt met een symposium over TPACK: "Developing TPACK around the world: Probing the framework even as we apply it". Tijdens dit symposium zullen een aantal van onze eigen PhD studenten een presentatie geven over hun TPACK-onderzoek, zal Denise Schmidt een presentatie geven over haar TPACK-onderzoek naar aanleiding van de TPACK Survey en presenteert Joke Voogt ons onderzoek over onze zoektocht naar het beter begrijpen van het TPACK model en de achterliggende ideeën. Tot slot zal Punya Mishra het symposium afronden met een korte reflectie.

Morgenmiddag ben ik een van de panelleden van het panel "Next generation learning challenges EduCause Winners Panel", waar ik iets mag zeggen over onze ervaringen met simSchool. Parallel daaraan zal Maaike Heitink haar onderzoek presenteren met de titel "Learning literacy and content through video activities in primary education".

Naast deze presentaties waar ik zelf actief in ben hoop ik nog presentaties rondom digital fabrication en iPads in het onderwijs te gaan zien. Oftewel... een drukke dag! Ook de dagen die nog volgen zitten vol interessante onderwerpen en presentaties/roundtables die wij vanuit Nederland verzorgen. Op deze weblog zal ik proberen om iets te schrijven over alle TPACK-gerelateerde presentaties die ik bijwoon of verzorg. De presentaties die niet direct of indirect te maken hebben met TPACK (is dat mogelijk? ;-)) zal ik beschrijven op http://petrafisser.blogspot.com.

VFO2011: Aandacht voor ICT in het onderwijs

Vandaag ben ik in Gent bij de studiedag "Aandacht voor ICT in het onderwijs" van het Vlaams Forum voor Onderwijsonderzoek. De dag begint met een keynote van Alfons ten Brummelhuis. Alfons is hoofd onderzoek bij Kennisnet en geeft leiding aan het onderzoeksprogramma naar het gebruik en het rendement van ICT.

De focus van Alfons vanmorgen is: waar moet uiteindelijk kennis/resultaten van onderzoek terecht komen? De docent/de praktijk moet er van profiteren! Maar leraarschap is uitermate complex. Ze moeten in een split second beslissingen nemen om in te spelen op wat er in de klas gebeurt. Maar zij voelen zich weinig ondersteund door onderzoek(ers). Wie wordt er dan wel wijzer van onderzoek?

Er is een kloof tussen onderzoek en praktijk. Onderzoekers doen vaak mooi werk, maar de praktijk vraagt zich af wat ze daar nu mee kunnen. Komt het misschien dat onderzoek gekoppeld is aan projecten waar geen kennisontwikkeling plaatsvindt? Onderzoek en kennisontwikkeling zouden wel naadloos aan elkaar verbonden moeten zijn. Probleem dat daarbij komt is dat onderzoek vaak versnipperd is en dat er verschillende kwaliteitscriteria toegepast worden. Is onderzoek dat gepubliceerd wordt in belangrijke Engelstalige tijdschriften van hoge kwaliteit? Of onderzoek dat direct iets oplevert voor de praktijk? Is de een beter dan de ander? Of is het de vraag hoe we dit beter in balans krijgen? Antwoord van Alfons: behoud het sterke, verbeter het zwakke. Sterk punt is volgens Alfons dat onderzoek gedaan wordt vanuit wetenschappelijke motieven en het zwakke deel is dat onderzoek gericht zou moeten zijn op het vermeerderen van kennis die de praktijk ten goede komt en dat dat nog niet voldoende naar voren komt.

Alfons laat dat de video “Kennisnet 4 in balans monitor 2011 aangepast” zien (link volgt later). Het 4 in balans model was een implementatiemodel, maar dat verschuift volgens Alfons nu naar het gebruik ter verbetering van het onderwijs en ter verhoging van het rendement van het onderwijs en het leren. De uitdaging is om de inzet van het gebruik van ICT in het onderwijs te versnellen door kennis te ontwikkelen voor de beantwoording van praktijkvragen. Alfons gebruikt de metafoor van de rups. De voorpoten van de rups lopen eerst een stuk vooruit, totdat het lijf langstrekt is. Dan moeten de achterpoten aansluiten zodat de rups verder kan lopen. Dat vertalend naar het onderwijs lijkt het vergelijkbaar met het model van Rogers (early adopters). Alfons zegt dat de laggards (en de late en early majority?) niet achterblijvers zijn, maar aanschuivers. En we hebben kennis nodig om dit proces goed te laten verlopen en wellicht tot een versnelling te komen.

Voor Kennisnet betekent dit dat Kennisnet een vraaggestuurd onderzoeksprogramma heeft, gericht op kennisontwikkeling over wat wel en niet werkt met ICT. Door het stapelen van kennis moet er dan gekomen worden tot zo hard mogelijk bewijs van wat wel en niet werkt. Vraaggestuurd betekent dat onderzoek begint met vragen over ICT in het onderwijs vanuit de school. De vraag wordt verhelderd door aan de hand van de componenten uit het curriculaire spinnenweb van Van den Akker na te gaan wat er precies bedoeld wordt. Op basis daarvan wordt een onderzoekbare hypothese geformuleerd door de school zelf (door het gebruik van deze ICT-toepassing verwacht ik te bereiken dat….). Dan pas gaan de onderzoekers het “meest bewijskrachtige design” van een interventie bedenken, waarbij het onderzoek het liefst een voor- en nameting heeft en waarbij een controlegroep betrokken is. De uitkomst van het onderzoek is zowel een wetenschappelijk rapport en een praktijkgerichte publicatie die gebaseerd is op dat wetenschappelijke rapport. Al gepubliceerde rapporten zijn te vinden op www.onderzoek.kennisnet.nl.

Tot nu toe is uit de onderzoeken te leren dat ICT zowel positieve (20% van de onderzoeken), neutrale (60% van de onderzoeken!) of negatieve (20% van de onderzoeken) opbrengsten kunnen hebben. Is dit teleurstellend? Volgens Alfons niet. Binnen scholen is samengewerkt aan een idee, waardoor ervaringen uitgewisseld zijn en de school als geheel gegroeid was in het denken over ICT in het onderwijs. Daarnaast weet je ook wat niet werkt, waardoor je andere scholen van dienst bent met het resultaat. Ook een neutraal resultaat hoeft niet opgevat te worden als een teleurstelling. Wat bijvoorbeeld blijkt is dat leerlingen misschien niet altijd meer of beter leren door ICT, maar dat ze wel gemotiveerder zijn om te leren.

Concluderende slide van Alfons

Alfons sluit af met de stelling dat ICT in het onderwijs geen optie meer is maar noodzaak. Daarbij moet de ambitie van leraren goed ondersteund worden door praktijkgericht onderzoek, waarbij we naast het ondersteunen van de voorhoede zeker de aanschuivers niet mogen vergeten. En dit vraagt om een slimme samenwerking tussen praktijk, beleid en wetenschap.

UT Master Course on TPACK started again!

Last week the course "Pedagogies for Flexible Learning supported by Technology" started again. The course is part of the specialisation Curriculum Instruction and Media Applications (CIMA) of the master program Educational Science and Technology (EST) of the University of Twente in the Netherlands. I have been teaching this course since 2004. The course evolved from a more or less theoretical course about education supported by technology (technology? course management systems!) to a course in which the students and I actively discuss the opportunities of a very diverse spectrum of technologies that can support education in such a way that it supports different kinds of flexibility and different pedagogical approaches.

And yes, as of 2009 TPACK is part of this course. TPACK is part of the content that I teach, TPACK is part of the final assignment that the students have to do and I try to design my course in such a way that my own TPACK can be put into practice. And.. I do believe that my own TPACK developed because of this.

I don't start with TPACK right away.. The first lecture is about Flexibility. After a short discussion about possible flexibility options within a course, within a program such as CIMA, within a university and within the (educational) world, the emphasis is on flexibility as described by Betty Collis and Jef Moonen in their book "Flexible learning in a digital world". Collis and Moonen stress that flexible learning is not just distance learning, but that there are many aspects in education that can be flexible, such as time, content, entry requirements, instructional approach, delivery and logistics. Furthermore they state that flexible learning is a movement away from the situation in which key decisions about learning are made in advance by the instructor or institution,  toward a situation where the learner has a range of options from which he or she can choose.

Last year I posted two other messages on this topic (which can be found here and here, with a reaction of Jef Moonen on the second post). And just like last year I find myself still struggling with flexibility.. Flexibility is great and it offers lots of very nice opportunities for teachers and  for students, but it could also bring (too?) many demands on teachers and students. I am not going to repeat the arguments I made last year, but what I do stress in my course and in other presentations that I give: flexibility is wonderful, as long as your own flexibility is not stretched too far..

In the upcoming weeks I will be blogging about the course (next week's topic: Pedagogies), and just like previous years my students will be blogging too. I will put the links to the students' blogs on the right side of this page, so you can follow them too!


Reference
Collis, B., & Moonen, J. (2001, second printing 2002). Flexible learning in a digital world:  Experiences and expectations. London: Kogan Page.

MSU2011: Behaviorism & ICT

Behaviorism is often seen as an "old-fashioned" way of looking at education, but the MAET students at MSU proved that there are very nice ICT examples that you can use in the classroom. To see how the principles are integrated in the examples, please visit the websites (and... the descriptions below are copied from the websites of the products, they are not meant as commercials...).

Behaviorism principle: chaining and extinction
Technology: Wolfquest

Description of the technology: An immersive, 3D wildlife simulation game, WolfQuest challenges players to learn about wolf ecology by living the life of a wild wolf in Yellowstone National Park.

Behaviorism principle: prompting and fading

Technology: Livemocha

Description of the technology: Livemocha's content allows students to learn with native speakers in a secure, fun environment.  They will build their vocabulary, grammar, writing and speaking skills and have invaluable cultural experiences along the way.

Behaviorism principle: classical conditioning
Technology: Grand Prix Multiplication
Description of the technology: Grand Prix Multiplication is a multi-player racing game for multiplication. Students race against each other to capture the Multiplication Cup. How quickly the student correctly answers the multiplication problem determines how quickly the race car will go. The student with the fastest rate of correct answers will win the race. Hits and misses are recorded and displayed at the end of the game, along with the student's rate. 1-4 players can play at once.

Behaviorism principle: positive and negative reinforcement and punishment
Technology: Khan Academy, practices
Description of the technology: The Khan Academy is a not-for-profit with the goal of changing education for the better by providing a free world-class education to anyone anywhere. All of the site's resources are available to anyone. It doesn't matter if you are a student, teacher, home-schooler, principal, adult returning to the classroom after 20 years, or a friendly alien just trying to get a leg up in earthly biology. The Khan Academy's materials and resources are available to you completely free of charge.

Behaviorism principle: reinforcement schedules and shaping
Technology: ALEKS
Description of the technology: Assessment and LEarning in Knowledge Spaces is a Web-based, artificially intelligent assessment and learning system. ALEKS uses adaptive questioning to quickly and accurately determine exactly what a student knows and doesn't know in a course. ALEKS then instructs the student on the topics she is most ready to learn. A student who shows a high level of mastery of an ALEKS course will be successful in the actual course she is taking.   

MSU2011: The long tail

This morning the master class starts with some feedback on a survey that the students filled in yesterday about their experiences and confdence with ict. The results are (in my opinion) very positive, the ict-things that people don't have experience with or confidence in are very specific things such as using databases and qr codes. The interesting thing is that Punya shows that the results of the students can be depicted in a "long tail" distribution. An explanation of this phenomena can be found for instance in Wikipedia or on the website of the book of Chris Anderson who introduces the term. Anderson focused on "the marketplace" and indicated that people or businesses are "increasingly shifting away from a focus on a relatively small number of "hits" (mainstream products and markets) at the head of the demand curve and toward a huge number of niches in the tail." In other words: do not only focus on that what the general public wants, but look more closely to the things on the other side of the picture to see if you can find a niche market for specific products or.. specific target groups!

The question than of course is: how can we apply this to education? For instance: in this course the students are all using mobile phones, digital cameras and know how to use e-mail. Wouldn't it be interesting for some of the students to learn more about Flash? And for some other students to learn about QR codes? So, instead of giving information about something for a whole group about a topic that is interesting for only some individuals, you could tailor the course more to individual preferences. Sounds great! But on the other hand.. if you have to do this in all your courses.. what does this mean for the teacher? And especially for the flexibility of the teacher and his/her ability (or confidence?) to organise your course in this way? An interesting challenge! And maybe technology can help here? I wrote a related blog post about this last year during my own course. Still not sure how flexible a teacher should (or can!) be..

MSU2011: Visit to Michigan State University

I am very lucky to be able to visit the College of Education at Michigan State University during the upcoming two weeks! I will attend several Master and PhD classes to see how things work here and I will do some writing on articles that I really want to finish. Next to this I hope to have several discussions with Punya Mishra and his colleagues about ICT integration in education / TPACK. Because most of my visit will be TPACK-related I will write about my experiences on this blog. If it is really not related to TPACK (is that possible here?) I will post it on my Educational Innovation and Implementation blog..

ADEF ICT Conferentie: Workshop TPACK

Op donderdag 9 december was ik te gast op de ADEF ICT Conferentie, waar ik twee keer achter elkaar een workshop over TPACK mocht verzorgen. Het werden twee interessante bijeenkomsten. Na een korte inleiding over het TPACK model gingen de deelnemers in groepjes aan de slag met TPACK, the game. Dit was net als voorgaande keren een leuke, actieve manier om na te denken over de combinatie van (vak)didactiek en ict en er kwamen leuke voorbeelden en mogelijkheden naar voren. Maar het meest interessante vond ik deze keer de discussie die ik met beide groepen na het spelen van het spel had, namelijk over de Kennisbasis ICT.

Zoals ik al eerder aangaf vraag ik me af of je wel een aparte Kennisbasis ICT zou moeten hebben als je elke keer benadrukt dat het niet gaat om de ICT, maar om de combinatie van ICT, vakinhoud en (vak)didactiek. En niet om de mensen die de Kennisbasis ICT hebben ontwikkeld te kort te doen. Integendeel! Ik denk dat er een mooi stuk ligt waarin ingegaan wordt op de vaardigheden die (in dit geval) tweedegraads docenten zouden moeten hebben als zij voor de klas komen te staan. Maar op mijn vraag of we een losse Kennisbasis ICT zouden moeten willen kwamen inderdaad reacties die er op lijken dat we eigenlijk vakinhoudelijke kennisbases moeten hebben waar de ict in is geintegreerd. Maar we hebben hier een klein beetje te maken met een kip-ei-probleem. Op het moment dat mensen aan het werk waren aan een inhoudelijke kennisbasis was bekend dat er ook gewerkt werd aan een Kennisbasis ICT en daarom werd het ICT-gedeelte tijdelijk weggelaten. De deelnemers gaven aan dat het goed zou zijn om dit nu verder te gaan integreren. Maar: moet dat met de vakinhoudelijke kennisbases? Of met een generieke kennisbasis die blijbaar ook ontwikkeld wordt of gaat worden? Of willen we dan veel te veel?

TPACK workshop ADEF ICT Conferentie

View more presentations from Petra Fisser.

Goed onderwijs met of zonder ict

Larry Cuban blogte vorige week over technologie in het onderwijs. De titel van zijn bericht is High Performing Teachers with Low-Tech Classrooms. Hij verwijst daarbij naar het artikel Brilliance in a box van Amanda Ripley in Slate Magazine. Daarin schrijft Amanda "Classrooms in countries with the highest-performing students contain very little tech wizardry, generally speaking. They look, in fact, a lot like American ones—circa 1989 or 1959. Children sit at rows of desks, staring up at a teacher who stands in front of a well-worn chalkboard."

Op basis van het beschreven onderzoek wordt door beide auteurs geconcludeerd dat zowel low-tech en high-tech toepassingen ingezet kunnen worden om het leerproces van de leerling/student te ondersteunen, maar dat de keuze voor een bepaalde technologie af moet hangen van de doelen van de les, de kennis over het onderwerp, de manier waarop je les wilt geven en last but not least de wil om de technologie te gebruiken. Larry Cuban eindigt zijn bericht met "So I end by repeating what has become a cliche but needs to be said again and again: Good teaching is not about access to and use of high-tech machines, it is about teacher knowing their subjects, establishing rapport with students, and prodding and supporting them to learn.".

En ja, dit moet elke keer opnieuw gezegd worden. En het lijkt misschien een cliche, maar dat is het niet. Wel denk ik dat "good teaching" een combinatie is van kennis over je vak, kennis over je doelgroep, kennis over hoe je je vak moet overbrengen aan je doelgroep en kennis over hoe je dat allemaal zo goed mogelijk kan ondersteunen met behulp van technologie (TPACK dus!). En de ene keer zal dat "gewoon" een boek of een powerpoint presentatie zijn en een andere keer een digibord, smartphone, simulatie, game of iets anders nog geavanceerder zijn!

Creativiteit?

Sinds ik samen met studenten bezig ben met het TPACK model ben ik er steeds meer van overtuigd dat het niet alleen gaat om ict in het onderwijs, maar creatief gebruik van ict in het onderwijs. het "standaard" gebruiken van ict is zeker nuttig en ondersteunend, maar zouden we niet moeten zoeken naar andere manieren van presenteren en visualiseren om er voor te zorgen dat je een goede leeromgeving voor studenten biedt?
Vanmorgen kwam ik via de blog van "Is het nu generatie X, Y of Einstein?" op onderstaand filmpje. Niet inhoudelijk (en helaas niet zo'n beste geluidskwaliteit), maar wel creatief presenteren!

ISSOTL2010: Technology-Supported Reflection in Kuwait

This morning I presented Abdullah Almodaires' work that he carried out during his PhD study. Abdullah's study was about Technology-Supported Reflection in Kuwait. He implemented a new way of supporting field training activities for prospective primary school teachers. A big challenge.. not only did he propose to use a new pedagogical approach, he also introduced new technology to support this. In order to reduce the gap between what students theoretically learn at the university and what they have to do in the schools when they are teaching he did an experiment in which he introduced the reflective practice approach and supported this with an online video-based learning environment. If you are interested in this you can read his dissertation and/or look at the presentation of this morning:

2010 10-21 ISSOTL Technology-supported reflection in Kuwait

View more presentations from Petra Fisser.

Onderzoek TPACK bij video-integratie in het basisonderwijs

Deze week verscheen het afstudeerartikel "LIVE. De potentie van videoberichten in de bovenbouw van het basisonderwijs en de TPACK van docenten" van Maaike Heitink (Onderwijskunde, Universiteit Twente) dat ik samen met mijn collega Susan McKenney begeleid heb. In het artikel wordt een onderzoek beschreven dat in 3 groepen 7 van het basisonderwijs is uitgevoerd rondom de implementatie van videoactiviteiten in het onderwijs.

Tijdens LIVE (Language Instruction through Video-making Experiences) maakten de leerlingen zelf een videobericht over een bepaald onderwerp. Op basis van dat onderwerp moeten zij informatie verzamelen, een verhaal bedenken, deze vertalen naar een videoscript om vervolgens op basis daarvan de video op te nemen en uiteindelijk te monteren. Tijdens het maken van het videoscript en het monteren van de video moesten de leerlingen beelden selecteren en ordenen om tot een kernachtig, goed lopend verhaal te komen. De leerlingen werkten op die manier aan zowel taal-en communicatievaardigheden als aan vakinhoudelijke kennis (want zonder die kennis kun je natuurlijk geen goede video maken).

Tijdens het onderzoek is nagegaan wat de leerlingen hiervan vonden (leuk) en of ze iets geleerd hadden (ja), maar de grootste nadruk lig op de ervaringen van de docenten en de vraag of zij gebruik maakten van Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) en gerelateerde competenties om de videoactiviteiten op een effectieve manier in het onderwijs te implementeren.

Uit de resultaten van het onderzoek van Maaike blijkt dat de docenten enthousiast zijn over het niveau van de eindproducten en het enthousiasme van de leerlingen. Het toepassen van TPACK is echter niet voor alle docenten vanzelfsprekend. Verschillen tussen de docenten zitten vooral in het toepassen van Technological Pedagogical Knowledge (TPK), het op een didactische manier organiseren van het leerproces rondom video. Het ging hierbij met name om de moeilijkheid van het geven van gerichte feedback op bijvoorbeeld de videoscripts met betrekking tot cameragebruik (en op welke manier hiermee verschillende effecten bereikt kunnen worden) en om het aannemen van een coachende rol zodat het leerproces rondom het maken van video opgang komt en blijft.

Maaike geeft in haar artikel aan dat het opvallend is dat alle docenten aangeven dat ze de videoactiviteiten goed binnen het curriculum vinden passen. Tot nu toe concluderen de meeste studies over het implementeren van nieuw curriculummateriaal in het onderwijs namelijk dat docenten het tegenovergestelde vinden. Een mogelijke reden die Maaike hiervoor geeft is dat de docenten in dit onderzoek zelf mochten kiezen waaraan de videoactiviteiten gekoppeld werden, waardoor de docent zelf kon bepalen welke bestaande onderdelen van het lesprogramma vervangen konden worden door de videoactiviteiten.

Uit het onderzoek blijkt verder dat door het integreren van de videoactiviteiten in het onderwijs de TPACK van docenten gestegen is. Dit kan verklaard worden uit het feit dat de docenten actief bezig zijn geweest binnen dit project en omdat zij achteraf gevraagd werd om een eigen reflectie op het hele proces te geven.

Al met al een zeer interessant onderzoek waar we zeker mee verder gaan!

Samenwerking met Gent op het gebied van TPACK

De ORD is een mooie gelegenheid om - naast het volgen van presentaties en discussies - met collega's eens verder te praten over onderzoek en mogelijkheden voor verdere samenwerking te bespreken. Vanmorgen spraken we bijvoorbeeld met onze collega's uit Gent over onze samenwerking op het gebied van ict-integratie in de lerarenopleidingen voor basisonderwijs. Het uitvoeren van de literatuurstudie, waar ik gisteren de resultaten van presenteerde tijdens het TPACK symposium, was een eerste stap in onze samenwerking.

Nu we weten wat er aan wetenschappelijke literatuur beschikbaar is gaan we kijken hoe het staat met de huidige situatie op het gebied van ict-integratie in de lerarenopleiding. Op basis van de case study die Jo Tondeur uitgevoerd heeft in Vlaanderen willen wij een vergelijkbaar onderzoek uitvoeren bij een aantal pabo's in Nederland. Op basis van de uitkomsten van de case studies willen we dan kijken hoe we de ict-integratie (verder) kunnen bevorderen. Dit met het idee dat als pabostudenten tijdens hun  opleiding al voldoende in aanraking komen met ict door goede voorbeelden van hun docenten en door het uitvoeren van specfieke opdrachten op bijvoorbeeld de stageschool, zij ook in hun toekomstige loopbaan meer aan ict zullen gaan doen. Vergelijkbaar onderzoek willen we op de basisscholen zelf gaan uitvoeren.

Het is interessant om een dergelijk onderzoek met meerdere partners te doen. Niet alleen om de resultaten met elkaar te vergelijken, maar ook om samen na te denken over de opzet van het onderzoek en de mogelijke rol van TPACK binnen de lerarenopleidingen.

ORD2010: Ons TPACK symposium, website & Kennisnetboekje

Op 24 juni vond het TPACK symposium plaats dat wij (Joke Voogt en ikzelf) tijdens de ORD organiseerden in samenwerking met onze collega's uit Gent, Jo Tondeur en Johan van Braak. Tijdens het symposium presenteerde ik de resultaten van de TPACK literatuurstudie die wij de afgelopen maanden uitgevoerd hebben. Het literatuuronderzoek gaat in op de wetenschappelijke basis van TPACK, voorbeelden van TPACK in de onderwijspraktijk in het po en vo, manieren om (toekomstige) leraren te ondersteunen bij het verwerven van TPACK en manieren om te meten wat het TPACK-niveau is van deze leraren.

De conclusies uit het onderzoek zijn

• Het wetenschappelijk onderzoek naar TPACK staat nog in de kinderschoenen;
• TPACK is een veelbelovend model, aansprekend en uitgaand van de professionaliteit en de praktijkkennis van de leraar;
• In het TPACK model is nog niet voldoende aandacht voor opvattingen van leraren over leren en lesgeven, terwijl we weten dat dit ook bij de intentie om ict te gaan gebruiken van groot belang is;
• De uitwerking van voorbeelden van ict-integratie binnen specifieke vakgebieden is nog erg kleinschalig en fragmentarisch. TPACK lijkt vooral geschikt voor het voortgezet onderwijs en vakleerkrachten en iets minder voor leraren uit het basisonderwijs, hoewel zij natuurlijk ook altijd met specifieke vakinhouden bezig zijn (maar wel over alle vakgebieden iets moeten weten);
• Het ontwikkelen van TPACK door leraren kan het beste gebeuren op een actieve manier, in een langer traject (niet via 1 vak of cursus) en op basis van praktijkproblemen. Een van de meest effectieve manieren om TPACK te ontwikkelen is door te werken in docentontwerpteams, waarin je samenwerkt aan een praktijkprobleem en op die manier tegelijkertijd werkt aan onderwijsvernieuwing en professionalisering;
• Er zijn verschillende instrumenten ontwikkeld om TPACK te meten, maar dit moet nog verder ontwikkeld worden. De belangrijkste instrumenten zullen ook in het Nederlands vertaald worden.

Dit zijn natuurlijk maar wat highlights uit het hele onderzoek.. Maar: het literatuuronderzoek is natuurlijk beschikbaar voor idereen die daarin geinteresseerd is. En een populaire versie van het onderzoek is uitgekomen in de onderzoeksreeks van Kennisnet! Een heel mooie manier om TPACK verder onder het voetlicht te brengen.

Na onze presentatie was de beurt aan Jo Tondeur die de laatste resultaten van de case study over TPACK in de Vlaamse lerarenopleiding presenteerde. Een interessante vergelijking tussen drie verschillende lerarenopleidingen die op verschillende manieren omgaan met ict-integratie in de opleiding. Ik hoop binnenkort wat meer te kunnen schrijven over de details van het onderzoek en de resultaten daarvan. Voor nu is de informatie ook te vinden op http://www.tpacknl.nl/. Na afloop van beide presentaties was het de beurt aan Jan van Driel om als discussiant en expert op het gebied van PCK iets te zeggen over de toegevoegde waarde van de "T" aan PCK. De discussie in de zaal spitste zich vooral toe op de vraag of het inderdaad nodig is om toch weer expliciet aandacht te vragen voor de "T", of dat die "T" niet zo snel mogelijk "weg-geintegreerd" moet worden.

Ik weet zelf niet zeker of we de T wel willen weg-integreren. In de eerste plaats is de T nog steeds zo'n nieuw en vreemd ding voor veel leraren, dat ik bang ben dat met het weglaten van de T de hele ict-implementatie weer stagneert. En ict ontwikkelt zich nog steeds zo snel, dat er aandacht moet blijven voor nieuwe toepassingen en de manier waarop je die toepassingen kan gebruiken in je onderwijs. Ten tweede denk ik zelf dat de boodschap van het TPACK model echt de integratie is van inhoud, didactiek en ict en dat als je gaat nadenken over je onderwijs, je ook direct moet nadenken over de T-kant. En ja, dat moet een geintegreerd onderdeel zijn (worden) van het standaard repertoire van een leraar, maar dat betekent dus ook dat je altijd rekening moet houden met de T-kant. En dat je elke keer kritisch moet kijken wat voor soort ict je gaat gebruiken in je onderwijs (of wanneer je dat niet doet!).

Onze presentatie over de literatuurstudie:

TPACK, een literatuurstudie

ORD2010: Onderwijs Research Dagen

Van 23 tot en met 25 juni 2010 vinden de Onderwijs Research Dagen (ORD) plaats in Enschede. Tijdens de ORD komt onderwijsonderzoekend Nederland en Vlaanderen bij elkaar om de meest recente bevindingen uit onderzoek met elkaar te delen. De ORD wordt georganiseerd onder auspiciën van de Vereniging voor Onderwijs Research (VOR) en het Vlaams Forum voor Onderwijsonderzoek (VFO).

De ORD werd geopend door Jules Pieters, hoogleraar van onze vakgroep Curriculumontwerp & Onderwijsinnovatie (C&O). Jules lichtte het thema van deze ORD toe, "de lerende leraar als onderzoeker en ontwerper", een thema waar wij in het onderzoek van C&O ook aandacht aan besteden.

Tijdens de ORD zal ik zoveel mogelijk naar sessies gaan over ict in het onderwijs en zal zelf ook een aantal presentaties verzorgen over TPACK (integratie van ict in het onderwijs en in lerarenopleidingen), Taaltreffers (serious game voor woordenschat), en het stimuleren van techniekonderwijs in het basisonderwijs.

SITE2010: de conferentie is begonnen!

Ik ben deze week op de SITE conferentie in San Diego. Speciaal voor "newcomers" zoals ik werd vanmorgen om 8 uur al een bijeenkomst georganiseerd om ons wegwijs te maken in SITE, de verschillende sessies, manieren om betrokken te raken bij SITE en vooral om duidelijk te maken dat SITE "a friendly society" is, waarin je gezamenlijk kan werken aan onderzoek, ict en onderwijs. En... ik krijg mijn eerste "ribbon" :-).

Deze week staat voor mij in het teken van TPACK. Op de UT zijn we druk bezig met TPACK en onderzoek of het TPACK-model gebruikt kan worden in ons werk rondom ict-integratie en docentontwikkeling. Op dit moment zijn we onder andere bezig met een literature review, interviews op scholen, een project samen met Gent en we hebben intensief contact met Punya Mishra, een van de "uitvinders" van TPACK. Samen met hem, zijn collega Matthew Koehler (de andere uitvinder) en een aantal anderen organiseren we een symposium over TPACK. Wij zijn morgen aan de beurt.

Via dit blog een update van mijn TPACK-belevingen deze week! Op dit moment is de opening druk aan de gang en worden verschillende awards uitgedeeld, onder andere aan Chris Dede die later ook een keynote presentatie zal geven, voor zijn grote bijdrage aan het veld van ict in het onderwijs.