SITE2012: TPACK Symposium, deel 2

Het tweede deel van het TPACK Symposium startte met een presentatie van Denise Schmidt, Wei Wang en

Diana Tai over "Using the lens of classroom observation to examine teachers’ TPACK ". Denise, Wei en Diana lieten zien op welke manier zij de afgelopen jaren waren bezig geweest met de ontwikkeling van de TPACK Survey, het uitzetten daarvan en op basis van de resultaten verder onderzoek te doen naar wat TPACK nu eigenlijk betekent. Door naast het de vragenlijst gebruik te maken van observaties van docenten waarvan verwacht wordt dat zij een hoog TPACK-niveau hebben proberen zij er achter te komen welke vaardigheden zo'n docent heeft en of dat een op een te matchen is met het TPACK model.

Daarna presenteerde Joke Voogt ons onderzoek naar "Towards understanding TPACK: An empirical analysis of pre-service teacher’s perceptions of their ICT-integrating knowledge and skills". Hier heb ik al eens eerder over geschreven naar aanleiding van een presentatie die ik verzorgde tijdens de studiedag van de VFO in november 2011. Wat we proberen te doen is of we op basis van de resultaten die wij hebben verkregen door de TPACK Survey uit te zetten op pabo's iets kunnen zeggen over de zeven domeinen van het TPACK model. Onze eerste conclusie is: we kunnen op basis van onze data de zeven domeinen niet reproduceren. Niet met relatief simpele analyses en niet met meer geavanceerdere technieken.

Wat we wel zien is dat TK en PK als aparte domein en te onderscheiden zijn. De andere TPACK onderdelen lopen wat meer door elkaar. Zoals ik in november ook al schreef "CK is niet een apart domein: vakinhoudelijke kennis lijkt gekoppeld te zijn met PCK (vakdidactiek). Wellicht is dat te verklaren door het feit dat als (aanstaande) leerkrachten basisonderwijs over een bepaald domein nadenken ook direct nadenken hoe je daarover in de klas les geeft. Een groot deel van de TPK, TCK en TPCK items van de vragenlijst worden ook gezien als 1 cluster van vragen. Zelf denk ik dat het hier echt om TPACK gaat. Verder is er een duidelijk cluster met vragen te onderscheiden die wij "TPACK leadership" noemen. Het gaat daarbij om leraren (in opleiding) die anderen kunnen helpen om ict in het onderwijs te integreren en die een rolmodel voor anderen kunnen zijn.".

Maar wat nu? Wat zegt dit over TPACK? En wat zegt dit over het ontwikkelen van TPACK bij docenten (in opleiding)? En zegt dit ook iets over waar wij zelf de afgelopen jaar mee bezig zijn geweest? Punya Mishra ging onder andere in op deze vragen tijdens zijn reflectie op de presentaties. Hij stelde voorop dat het heel bijzonder is dat iets als TPACK zo wereldwijd verspreid is en dat we de mogelijkheid hadden om een deel daarvan vandaag te presenteren. En dat het niet altijd gaat om "high tech" of "cutting edge" technology, maar dat je aan de presentaties in het eerste uur kan zien dat je met relatief simpele technologieën ook veel kan bereiken in jouw eigen context. Was hij als een van de "founding fathers" teleurgesteld over onze vragen en kritische noten over het TPACK model? Helemaal niet. Hij benadrukte dat dit soort onderzoek nodig is om beter grip te krijgen op de materie om uiteindelijk natuurlijk wel dat te doen wat we willen bereiken: meer en betere integratie van ict in het onderwijs. We hebben nu nieuwe aanknopingspunten gevonden en die moeten we snel gaan benutten. En dat zullen we zeker doen, samen met onze TPACK-partners!

SITE2012: TPACK Symposium, deel 1

In het eerste uur van het TPACK Symposium werden presentaties van case studies verzorgd uit 3 verschillende landen: Ghana, Tanzania en Kuwait.


De eerste presentatie van het eerste deel van het symposium werd verzorgd door Douglas Agyei. Hij presenteerde "Pre-service teachers’ competencies for technology integration: Insights from a mathematics-specific instructional technology course in Ghana ".

Daarna was Ayoub Kafyulilo aan de beurt met een presentatie over "Transforming Classroom Practices through Teachers’ Learning of TPACK: The case of in-service teachers in Kibasila Secondary in Tanzania". Aan het eind van het eerste uur van dit symposium mocht ik namens Ghaida Alayyar presenteren over "Pre-service Teachers’ Competencies for ICT integration in Kuwait: What do Learning Outcomes and Self-reported Data Tell?"


Het interessante aan deze presentaties is dat de uitgangspunten in alle drie de landen hetzelfde waren: a) het ontwikkelen van kennis en vaardigheden bij docenten in opleiding met betrekking tot het integreren van ICT in het onderwijs, b) dit doen in de eigen context van het land en c) niet door middel van een "workshopje", maar door de docenten in opleiding in teams te laten werken aan een probleem uit de lespraktijk waarbij gekeken werd op welke manier ict de oplossing kon ondersteunen. In alle drie de landen waren de docenten (in opleiding) gewend aan docent-gecentreerd leren, waarbij ICT geen of een marginale rol speelde. Het grote verschil tussen de landen is dat de beschikbaarheid van technologie in Ghana/Tanzania niet groot is (ook de beschikbaarheid over elektriciteit is soms een probleem), terwijl dit in Kuwait helemaal geen probleem is. Toch gingen de docenten in de drie landen op een vergelijkbare manier aan het werk en werden vergelijkbare resultaten behaald. Door het werken in de docentontwerpteams aan hun eigen onderwijs ontwikkelden de docenten meer ict-vaardigheden en werd hun zelf-ingeschatte vaardigheid op de verschillende aspecten van TPACK vergroot. Niet alleen op de T-gerelateerde gebieden (TK, TPK, TCK en TPCK), maar over het algemeen ook bij de andere domeinen (PK en PCK en in mindere mate CK).

Uit de presentatie van Ghaida bleek echter wel dat de scores op de TPACK Survey (de zelf ingeschatte TPACK van de docenten) niet direct correleerde met het geobserveerde TPACK niveau (bijvoorbeeld n.a.v. observaties in de klas) van de docenten. Dit zou kunnen komen omdat de vragen in de TPACK Survey vrij algemeen van aard zijn en dat wat geobserveerd werd heel specifiek over bepaalde lesinhouden en didactiek ging, maar wat de precieze reden is zijn we nog aan het onderzoeken. Een eerste puntje van de sluier werd al opgelicht tijdens het tweede deel van het symposium, zie mijn volgende bericht!

SITE2012: TPACK Symposium, introductie

Net als in 2010 en 2011 organiseerden we ook dit jaar tijdens de SITE conferentie een symposium over TPACK in samenwerking met Punya Mishra van Michigan State University en Denise Schmidt van Iowa State University. Uiteindelijk bestond ons team in Austin uit 10 personen:

Denise Schmidt-Crawford, Wei Wang, Shu Ju Diana Tai, Punya Mishra, Ayoub Kafyulilo,
Joke Voogt, Petra Fisser, Douglas Agyei, Gerald Knezek, David Gibson

Het symposium was op deze manier aangekondigd:

Meaningful use of ICT in education requires teachers to develop knowledge and skills that enables them to integrate ICT with a suitable pedagogical approach for teaching specific subject matter in a certain context. Koehler & Mishra (2008) introduced Technological Pedagogical Content Knowledge as a conceptual framework to describe the knowledge base teachers need for effective teaching with technology. This symposium aims to present successful strategies to develop Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) as emerged from several studies in different countries around the world. Based on the studies, and a further in-depth analysis of the data we tried to further uncover the conceptual understanding and the empirical validation of the TPACK framework. Active collaboration of teachers seems to be an effective way to develop TPACK, but the question remains how TPACK as a conceptual framework can be understood.

Het symposium was opgedeeld in 2 delen. In het eerste uur een korte introductie door mijzelf als chair van het symposium met daarna presentaties uit 3 verschillende landen (Ghana, Tanzania en Kuwait). Het tweede uur omvatte presentaties over de ontwikkeling van de TPACK Survey en een TPACK observatie-instrument en het nader analyseren van het TPACK model op basis van de data die verkregen zijn na het afnemen van de TPACK Survey in Nederland.

In de volgende twee blogberichten zal ik kort verslag doen van de twee delen van het symposium. We hebben alle presentaties samengevoegd:

2012-03-05 SITE TPACK Symposium

 

VFO2011: Aandacht voor ICT in het onderwijs

Vandaag ben ik in Gent bij de studiedag "Aandacht voor ICT in het onderwijs" van het Vlaams Forum voor Onderwijsonderzoek. De dag begint met een keynote van Alfons ten Brummelhuis. Alfons is hoofd onderzoek bij Kennisnet en geeft leiding aan het onderzoeksprogramma naar het gebruik en het rendement van ICT.

De focus van Alfons vanmorgen is: waar moet uiteindelijk kennis/resultaten van onderzoek terecht komen? De docent/de praktijk moet er van profiteren! Maar leraarschap is uitermate complex. Ze moeten in een split second beslissingen nemen om in te spelen op wat er in de klas gebeurt. Maar zij voelen zich weinig ondersteund door onderzoek(ers). Wie wordt er dan wel wijzer van onderzoek?

Er is een kloof tussen onderzoek en praktijk. Onderzoekers doen vaak mooi werk, maar de praktijk vraagt zich af wat ze daar nu mee kunnen. Komt het misschien dat onderzoek gekoppeld is aan projecten waar geen kennisontwikkeling plaatsvindt? Onderzoek en kennisontwikkeling zouden wel naadloos aan elkaar verbonden moeten zijn. Probleem dat daarbij komt is dat onderzoek vaak versnipperd is en dat er verschillende kwaliteitscriteria toegepast worden. Is onderzoek dat gepubliceerd wordt in belangrijke Engelstalige tijdschriften van hoge kwaliteit? Of onderzoek dat direct iets oplevert voor de praktijk? Is de een beter dan de ander? Of is het de vraag hoe we dit beter in balans krijgen? Antwoord van Alfons: behoud het sterke, verbeter het zwakke. Sterk punt is volgens Alfons dat onderzoek gedaan wordt vanuit wetenschappelijke motieven en het zwakke deel is dat onderzoek gericht zou moeten zijn op het vermeerderen van kennis die de praktijk ten goede komt en dat dat nog niet voldoende naar voren komt.

Alfons laat dat de video “Kennisnet 4 in balans monitor 2011 aangepast” zien (link volgt later). Het 4 in balans model was een implementatiemodel, maar dat verschuift volgens Alfons nu naar het gebruik ter verbetering van het onderwijs en ter verhoging van het rendement van het onderwijs en het leren. De uitdaging is om de inzet van het gebruik van ICT in het onderwijs te versnellen door kennis te ontwikkelen voor de beantwoording van praktijkvragen. Alfons gebruikt de metafoor van de rups. De voorpoten van de rups lopen eerst een stuk vooruit, totdat het lijf langstrekt is. Dan moeten de achterpoten aansluiten zodat de rups verder kan lopen. Dat vertalend naar het onderwijs lijkt het vergelijkbaar met het model van Rogers (early adopters). Alfons zegt dat de laggards (en de late en early majority?) niet achterblijvers zijn, maar aanschuivers. En we hebben kennis nodig om dit proces goed te laten verlopen en wellicht tot een versnelling te komen.

Voor Kennisnet betekent dit dat Kennisnet een vraaggestuurd onderzoeksprogramma heeft, gericht op kennisontwikkeling over wat wel en niet werkt met ICT. Door het stapelen van kennis moet er dan gekomen worden tot zo hard mogelijk bewijs van wat wel en niet werkt. Vraaggestuurd betekent dat onderzoek begint met vragen over ICT in het onderwijs vanuit de school. De vraag wordt verhelderd door aan de hand van de componenten uit het curriculaire spinnenweb van Van den Akker na te gaan wat er precies bedoeld wordt. Op basis daarvan wordt een onderzoekbare hypothese geformuleerd door de school zelf (door het gebruik van deze ICT-toepassing verwacht ik te bereiken dat….). Dan pas gaan de onderzoekers het “meest bewijskrachtige design” van een interventie bedenken, waarbij het onderzoek het liefst een voor- en nameting heeft en waarbij een controlegroep betrokken is. De uitkomst van het onderzoek is zowel een wetenschappelijk rapport en een praktijkgerichte publicatie die gebaseerd is op dat wetenschappelijke rapport. Al gepubliceerde rapporten zijn te vinden op www.onderzoek.kennisnet.nl.

Tot nu toe is uit de onderzoeken te leren dat ICT zowel positieve (20% van de onderzoeken), neutrale (60% van de onderzoeken!) of negatieve (20% van de onderzoeken) opbrengsten kunnen hebben. Is dit teleurstellend? Volgens Alfons niet. Binnen scholen is samengewerkt aan een idee, waardoor ervaringen uitgewisseld zijn en de school als geheel gegroeid was in het denken over ICT in het onderwijs. Daarnaast weet je ook wat niet werkt, waardoor je andere scholen van dienst bent met het resultaat. Ook een neutraal resultaat hoeft niet opgevat te worden als een teleurstelling. Wat bijvoorbeeld blijkt is dat leerlingen misschien niet altijd meer of beter leren door ICT, maar dat ze wel gemotiveerder zijn om te leren.

Concluderende slide van Alfons

Alfons sluit af met de stelling dat ICT in het onderwijs geen optie meer is maar noodzaak. Daarbij moet de ambitie van leraren goed ondersteund worden door praktijkgericht onderzoek, waarbij we naast het ondersteunen van de voorhoede zeker de aanschuivers niet mogen vergeten. En dit vraagt om een slimme samenwerking tussen praktijk, beleid en wetenschap.

MSU2011: Understanding by Design

Day 8 of the busy schedule of the MAET students at MSU.. Today's topic? Understanding by Design (Grant Wiggins and Jay McTighe), a tool for educational planning focused on "teaching for understanding". The emphasis of UbD is on "backward design", the practice of looking at the outcomes in order to design curriculum units, performance assessments, and classroom instruction.

Traditionally we as teachers start curriculum planning with the textbook that we want to use instead of identifying classroom learning goals and planning towards that goal (and often we know that that should be the starting point). In backward design, the teacher starts with classroom outcomes and then plans the curriculum, choosing activities and materials that help determine student ability and foster student learning.

Understanding by Design is based on the key ideas that the primary goal of education should be the development and deepening of student understanding and this happens when they are given the opportunity to explain, interpret, apply, shift perspective, empathize, and self-assess in authentic complex activities. In order to reach this the goals of the activity/course have to be clear first (and the method of assessment), and only after this is done the classroom activities can be designed. This process "helps to avoid the twin problems of "textbook coverage" and "activity-oriented" teaching, in which no clear priorities and purposes are apparent." (copied from Grant Wiggins website).

[The nice thing is that they also state that "teachers, schools, and districts benefit by working smarter through the collaborative design, sharing, and peer review of units of study", which is at the core of the research program of my research group Curriculum Design and Educational Innovation (CD&EI) at the University of Twente. And.. this is of course also happening at the MAET program. The students are constantly working together, discussing certain issues and giving each other feedback.]

As is often the case with these very nice ideas, it seems obvious, simple and intuitive. You start with identifying the desired results. Questions that should be asked are "what overarching understandings are desired? What will students understand as a result of this unit?" and "What are the overarching “essential” questions? What “essential” and “unit” questions will focus this unit?". After asnwering these questions you determine acceptable evidence (performance tasks, projects, quizzes, tasks, etc., but also observations and dialogues and student self-assessment) and only than you start to plan learning experiences and instructions. While doing this final stage you answer questions like "given the targeted understandings, other unit goals, and the assessment evidence identified, what knowledge and skills are needed? And very important: what teachings and learning experiences will equip students to demonstrate the targeted understandings?

I have to admit that I know that this is a good way to work, but I also have to admit that I often begin at the other side of the design.. And for someone who works at a department on curriculum design... this is.. mmm.. something to change!

ORD2011: TPACK, ict-integratie en docentontwikkeling

Dit bericht is onderdeel van een verslag van de Onderwijs Research Dagen 2011,
gekopieerd vanaf petrafisser.blogspot.com

Aan het eind van de tweede ORD-dag op 9 juni mocht ik samen met Danielle Townsend een rondetafelbijeenkomst verzorgen. Mijn onderwerp tijdens de rondetafel was de onderzoeksresultaten tot nu toe rondom het ontwikkelen van TPACK door middel van docentontwerpteams en het meten van TPACK. Danielle ging daarna in op de vraag of het professionaliseren van docenten voldoende is om structurele inbedding van e-learning in het onderwijs te bereiken.

Tijdens het gesprek over de onderzoeksresultaten die we tot nu toe op de UT hebben behaald (en waar ik ter ondersteuning een presentatie bij gebruikte) heb ik een aantal punten neergelegd waar wij op dit moment mee "worstelen". Het TPACK model is een mooi model, het is een herkenbaar model, er zullen weinig mensen zeggen dat het niet klopt. Maar.. als je er mee aan de slag gaat om docenten te professionaliseren, hoe doe je dat dan en voor ons nog interessanter: hoe meet je dan of dat wat je hebt bedacht ook effect heeft. Op dit moment wordt er wereldwijd gebruik gemaakt van de TPACK Survey. Ook wij hebben deze vragenlijst in verschillende onderzoeken gebruikt. En we zien ook dat docenten "groeien in hun TPACK" als je ze in docententeams laat werken aan een onderwijsprobleem uit de eigen praktijk waar ze dan ict bij in moeten zetten. Maar als je specifiek kijkt naar wat de TPACK vragenlijst meet, dan zie je dat veel items wel erg algemeen of abstract geformuleerd zijn (bijvoorbeeld "Ik kan ICT-toepassingen kiezen die versterken wat en hoe ik onderwijs geef"). Verder meet de vragenlijst jouw zelfingeschatte TPACK, dat wil nog niet zeggen dat je dat niveau van TPACK ook daadwerkelijk in de praktijk laat zien. Zoals je in mijn presentatie kan zien gebruikt een van onze promovendi meerdere instrumenten om TPACK te meten, waarbij ze de TPACK vragenlijst maar een van de 8 (!) gebruikte instrumenten is.

Er komt ook veel meer bij kijken dan je zelfingeschatte TPACK natuurlijk. Kennis, vaardigheden en attitudes zouden gemeten moeten worden (zoals ik al eerder blogde), maar ook dat wat docenten (in opleiding) in de praktijk laten zien aan materialen, producten en lessen. En het TPACK model blijft een mooi model, maar we moeten blijven benadrukken dat het geen simpele formule is als TK+PK+CK=TPACK. Of zoals ik net zag in een Twitterbericht van Punya Mishra:

punyamishra punya

TPACK model is too static... the world is too dynamic and multidimensional

En dan blijft natuurlijk de vraag: als je het TPACK-niveau van je docenten op orde hebt, is dat dan ook genoeg om de daadwerkelijke structurele integratie voor elkaar te krijgen. En daar ging Danielle verder op in, mede gebaseerd op haar ervaringen met het project MARCHET. In modules van MARCHET (Make Relevant Choices in Educational Technology) leren docenten in het hoger onderwijs hoe zij ICT op een effectieve manier kunnen inzetten in hun onderwijs. Hierbij speelt integratie tussen inhoud, didactiek en technologie (TPACK dus) een centrale rol. Danielle heeft verschillende hypotheses, zoals "een effectieve integratie van ict in het onderwijs kan alleen maar bereikt worden wanneer er een andere kijk op leren wordt ingebed in de organisatie" en "een effectieve integratie van ict in het onderwijs kan alleen maar bereikt worden wanneer het onderwijsontwerp flexibel aangepast kan en gaat worden aan verschillende contexten". Zeker de laatste (maar ook de eerste wel) hypothese sluit natuurlijk heel erg aan bij het TPACK denken. Op 3 oktober organiseert MARCHET een conferentie waarin ICTO-experts, docenten en studenten uit het hoger onderwijs samenkomen om uit te wisselen, te reflecteren en te discussieren over de zin (en onzin?) van ICT in het hoger onderwijs. Dan komen deze onderwerpen vast ook weer aan bod!

SITE2010: Ons TPACK Symposium (deel 2)

Tijd voor ons TPACK Symposium! Het symposium is opgedeeld in twee delen,
met in elk deel 3 presentaties. Dit is het verslag van het tweede deel.

De eerste presentatie in dit tweede deel van het symposium is van Douglas Agyei, ook een van onze PhD studenten, die onderzoek doet naar TPACK bij wiskunde in het voortgezet onderwijs in Ghana. Hij heeft de volgende fasering aangebracht in zijn werk met docenten: hij geeft ze eerst een workshop waarin ze informatie krijgen over het werken in docentontwerpteams en over TPACK en hij laat ze voorbeeldmateriaal zien in relatie tot het gebruik van ict bij wiskundeonderwijs. In dit onderzoek blijkt weer dat de context van groot belang is. Bij het nadenken over welke technologieen de docenten zouden kunnen gebruiken ter ondersteuning van hun lesmaterialen heeft hij gekozen voor spreadsheets. In Ghana is het namelijk niet altijd mogelijk om toegang tot internet te hebben of andere meer geavanceerde technologie te gebruiken. Eventueel zou dat op de universiteit nog kunnen tijdens de opleiding, maar als de studenten dan een school in gaan hebben ze die mogelijkheden over het algemeen niet...

Na de workshop werken de docenten in opleiding 5 weken lang docentontwerpteams, waarin ze een onderwerp bedenken en lessen daarover ontwerpen en ontikkelen lessen. Deze lessen worden eerst aan collega's gepresenteerd, daana gaan ze met leerlingen aan de slag. Douglas beoordeeld de lesplannen, observeert in de praktijk en maakt ook gebruik van de TPACK questionnaire. Wat hij ziet uit zijn resultaten is dat de TPACK van de docenten inderdaad groeit, maar dat er wel een verschil zitten tussen de resultaten op de TPACK survey, de lesplannen en het daadwerkelijk lesgeven in de klas.. De zelfingeschatte score op de TPACK survey is hoger dan de score die ze krijgen op basis van hun lesplannen en die score is weer hoger dan de score die ze krijgen op basis van de observatie van hun daadwerkelijke TPACK-lespraktijk.. Dit benadrukt weer het belang om meerdere instrumenten te gebruiken om een goed beeld te krijgen!

Na Douglas mag ik zelf presenteren over het onderzoek dat ik samen met mijn collega's Joke Voogt en Bart Ormel van de UT, Chantal Velthuis van de Hogeschool Edith Stein en Jo Tondeur van de Universiteit Gent uitvoer. Wat wij hebben gedaan is het vertalen van de TPACK Survey, dit combineren met een door ons vertaalde versie van STEBI (self-efficacy in relatie tot het lesgeven van natuur- en techniek) en dit afnemen bij pabostudenten. Onze eerste resultaten zijn interessant, maar wel voorlopig, omdat we de vragenlijst nog maar bij 1 pabo hebben af kunnen nemen. Maar met 168 ingevulde vragenlijsten kunnen we in ieder geval al wel concluderen dat onze vragenlijst goed gebruikt kan worden en dat er samenhang lijkt te zijn tussen het gevoel van bekwaamheid en het zelfingeschatte niveau van TPACK. Wat ook blijkt (en daar willen we de komende tijd zeker verder mee aan de slag) is dat wat wij "TPACK Leadership" noemen expliciet terugkomt als belangrijke factor. Iemand die TPACK Leadership heeft zou je kunnen omschrijven als iemand die zich zo bekwaam/vertrouwd voelt op het gebied van ict in het onderwijs dat hij collega's/medestudenten kan helpen en stimuleren om er ook verder mee aan de slag te gaan. Zie de presentatie voor meer details..

Aan het eind van dit tweede deel krijgt David Gibson het woord. Op basis van de presentaties van vandaag concludeert hij onder andere dat we voorzichtig moeten zijn met "self-reported measurement", omdat we uit de onderzoeken zien dat de zelfingeschatte score vaak hoger is dan wat mensen in de praktijk laten zien. Verder is het goed dat er aandacht besteed wordt aan het meten van TPACK en aan de betrouwbaarheid van instrumenten, maar er zou ook veel meer aandacht moeten zijn voor de validiteit van de instrumenten en voor een combinatie van kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden.

David geeft verder aan dat het uiteindelijk de bedoeling is van een model (en dus ook van het TPACK model) is dat je een beeld krijgt van waar je naar toe wilt en dat geeft het TPACK model op een relatief simpele manier. Er is in toekomstig onderzoek wel meer aandacht nodig voor de overlappende gebieden binnen het model EN hoe je daar in de lerarenopleiding rekening mee houdt. Want het lijkt erop dat de studenten die de lerarenopleiding binnen komen steeds beter overweg kunnen met technologie, maar om het te gebruiken in de les is een heel ander verhaal.

SITE2011: Het TPACK Symposium (deel 1)

Tijd voor ons TPACK Symposium! Het symposium is opgedeeld in twee delen,
met in elk deel 3 presentaties. Dit is het verslag van het eerste deel.

De eerste presentatie is van Tae Shin van de Universith of Central Missouri. Hij heeft samen met Punya en Matt een literatuurstudie gedaan naar het meten van TPACK, waarover de laatste tijd steeds meer te vinden is. Tae en collega's hebben daarbij met name gekeken naar validiteit en betrouwbaarheid. Er zijn verschillende soorten instrumenten: vragenlijsten, interviews, observaties. Wat opvalt is dat er bij de beschrijving van de meeste instrumenten geen aandacht besteed wordt aan het beschrijven van de validiteit van het instrument. Over betrouwbaarheid wordt wel af en toe gerapporteerd, maar met name als het gaat over vragenlijsten, niet bij observaties en interviews. De conclusie van Tae: Over het meten van TPACK wordt veel geschreven, maar over het algemeen is er in de wetenschappelijke literatuur nog weinig te vinden over valide en betrouwbare instrumenten...

De tweede presentatie wordt gegeven door Evrim Baran en Wei Wang van Iowa State University, waar zij samen met Denise Schmidt en Ann Thompson werken aan het onderzoek rondom de TPACK Survey. Deze TPACK Survey is ontstaan rondom het vak Instructional Technology dat gegeven wordt aan wat wij beginnende pabostudenten zouden noemen. De studenten maken voor het eerst kennis met ict in het onderwijs. Bij Iowa State willen ze graag over een lagere periode meten en doen dat als volgt: voordat het vak begint nemen ze de TPACK Survey af, daarna gaan ze in de klas observeren wat de studenten doen met leerlingen en wordt er een interview afgenomen. Na een bepaalde periode wordt de survey nog een keer afgenomen en wordt er weer geobserveerd en uiteindelijk wordt de survey voor een derde keer afgenomen. Tot nu toe heeft het vak Instructional Technology vier keer gelopen en hebben ze ook vier keer de TPACK Survey af kunnen nemen bij in totaal 351 studenten. Uit de eerste resultaten blijkt dat de studenten significant gegroeid zijn in alle domeinen van het TPACK model. De observaties zijn nog niet uitgevoerd, omdat ze op dit moment het instrument daarvoor aan het ontwikkelen zijn. Als het goed is komt dat instrument deze zomer beschikbaar.

De derde presentatie mag ik zelf geven namens onze PhD student Ghaida Alayyar. De belangrijkste boodschap? Het meten van TPACK alleen is niet genoeg. Wil je dat leraren (in opleiding) ook echt met ict aan de slag gaan dan moet je niet alleen weten welke kennis ze hebben, je moet ook weten hoe het zit met hun vaardigheden en attitude. En: echt TPACK ontwikkelen doe je pas als je het in de praktijk kan oefenen en toepassen. En dat moet vanaf het begin onderdeel zijn van de lerarenopleiding!

Oproep: welke pabo wil weten hoe het staat met de TPACK van de studenten?

Zoals ik in het vorige bericht al schreef hebben we de Nederlandstalige TPACK-vragenlijst verder ontwikkeld. We hebben de vragenlijst uitgezet op een aantal pabo's, maar we zijn op zoek naar meer pabo's waar we deze vragenlijst uit kunnen zetten. We proberen met de resultaten in kaart te brengen wat de huidige stand van zaken rondom TPACK is bij studenten in alle leerjaren van de pabo, zodat we wellicht iets kunnen zeggen over factoren die invloed hebben op het wel of niet gebruiken van ict bij natuur/techniekonderwijs (in overleg kunnen we de vragenlijst ook aanpassen zodat we TPACK bij een ander domein kunnen meten).

De vragenlijsten worden op papier aan de 1e, 2e en 3e jaars studenten uitgedeeld en de 4e jaars krijgen een digitale versie omdat zij over het algemeen druk zijn met hun lio stage. Wij kunnen ervoor zorgen dat de vragenlijsten bij de pabo komen, we kunnen ze indien gewenst ook afnemen (kost ongeveer 15 minuten) en we zullen de resultaten analyseren. Uiteraard krijgt elke deelnemende pabo een rapportage van de bevindigen.

Interesse? Neem contact met me op!

Goed onderwijs met of zonder ict

Larry Cuban blogte vorige week over technologie in het onderwijs. De titel van zijn bericht is High Performing Teachers with Low-Tech Classrooms. Hij verwijst daarbij naar het artikel Brilliance in a box van Amanda Ripley in Slate Magazine. Daarin schrijft Amanda "Classrooms in countries with the highest-performing students contain very little tech wizardry, generally speaking. They look, in fact, a lot like American ones—circa 1989 or 1959. Children sit at rows of desks, staring up at a teacher who stands in front of a well-worn chalkboard."

Op basis van het beschreven onderzoek wordt door beide auteurs geconcludeerd dat zowel low-tech en high-tech toepassingen ingezet kunnen worden om het leerproces van de leerling/student te ondersteunen, maar dat de keuze voor een bepaalde technologie af moet hangen van de doelen van de les, de kennis over het onderwerp, de manier waarop je les wilt geven en last but not least de wil om de technologie te gebruiken. Larry Cuban eindigt zijn bericht met "So I end by repeating what has become a cliche but needs to be said again and again: Good teaching is not about access to and use of high-tech machines, it is about teacher knowing their subjects, establishing rapport with students, and prodding and supporting them to learn.".

En ja, dit moet elke keer opnieuw gezegd worden. En het lijkt misschien een cliche, maar dat is het niet. Wel denk ik dat "good teaching" een combinatie is van kennis over je vak, kennis over je doelgroep, kennis over hoe je je vak moet overbrengen aan je doelgroep en kennis over hoe je dat allemaal zo goed mogelijk kan ondersteunen met behulp van technologie (TPACK dus!). En de ene keer zal dat "gewoon" een boek of een powerpoint presentatie zijn en een andere keer een digibord, smartphone, simulatie, game of iets anders nog geavanceerder zijn!

Integrating technology: "just try it"!

An article which I have read a couple of weeks ago (and also showed to my students) keeps popping up in my mind.. it's the article of Mary Burns about "The 5J approach". As many articles that have been published recently the topic is difficulties that teachers face when integrating technology into classroom learning. The author of this article indicates that one cause of this difficulty seems to be the types of technology-related professional development teachers receive (still too focused on learning how to use the software instead of integrating it into someone's own teaching and learning process). And this is not a new message. We know that teachers are using technology, but this use is often related to administration, preparation of documents or displaying a presentation. Using technology as a learning tool for students is a different and more difficult thing. And we still have not figured out why this is the way it is.

In the mean time many researchers (including me and my colleagues) are trying to find out a) why teachers still have difficulties with integrating technology and b) if (if!) we find the answer to this: how can we really help them to integrate the technology in such a way that both teachers and students can benefit from it.

At the moment we are trying to find out if the TPACK framework can be of assistance in this and it looks promising. But it might be interesting to see if we can use the 5J's too. The 5J's stands for technology professional development which is:

• job-related, focused on the core competencies of the classroom, not technology
• just enough, emphasizing increased comfort, not proficiency, with computers and management of limited technology resources
• just in time, meaning teacher are provided with skills as and when needed
• just in case teachers need to plan for contingencies
• accompanied by a "just try it" attitude, wherein instructors apply both pressure and support to compel teachers to use what they've learned.

The first time I saw this list I was triggered by the fifth J: Just try it. And if you look at what the author is writing, she is saying that this J might be the most important of all J's. She states that "central to change is action, and this is where professional development often breaks down. [...] Without application in the classroom, professional development is a waste of time, money, and effort." It is argued in the article that "Only when these five 'J's come together in a systematic way might the story of technology-based trainings have a different ending."

Figure 1: Proposed visual of the 5J model

I tried to put this in a figure (I like visual representations..) that is similar to the TPACK circles. Following the arguements in the article of Mary Burns we should pay attention to all 5 J's in order to have a succesfull technology-based training.

But I propose an alternative.. My suggestion is to support teachers by paying attention to job-related, just enough, just in time and just in case in combination with a little bit more attention to linking this with pedagogy and content (and thereby emphasising the job-related component?) and placing the "just try it" in the middle of the figure like this:

Figure 2: Alternative visual of the 5J model

It is my hope that by paying sufficient (and what is sufficient?..) attention to the other 4 Js, the teacher should be encouraged enough to try things out in his or her classroom.

And yes.. I am also "just trying".. I realise that the overlapping circles are not really the right way to visualise it, because what would be the overlap between job-related and just enough and between all the other components?

But if you have any ideas about the 5 J's, please let me know!

ISSOTL2010: Technology-Supported Reflection in Kuwait

This morning I presented Abdullah Almodaires' work that he carried out during his PhD study. Abdullah's study was about Technology-Supported Reflection in Kuwait. He implemented a new way of supporting field training activities for prospective primary school teachers. A big challenge.. not only did he propose to use a new pedagogical approach, he also introduced new technology to support this. In order to reduce the gap between what students theoretically learn at the university and what they have to do in the schools when they are teaching he did an experiment in which he introduced the reflective practice approach and supported this with an online video-based learning environment. If you are interested in this you can read his dissertation and/or look at the presentation of this morning:

2010 10-21 ISSOTL Technology-supported reflection in Kuwait

View more presentations from Petra Fisser.

TPACK populair

De publicatie die ik samen met Joke Voogt en Jo Tondeur schreef met de titel "Maak kennis met TPACK" in de onderzoeksreeks van Kennisnet is populair! Uiteraard is het document te downloaden via de website van Kennisnet, maar de papieren versie is zo goed als "uitverkocht". Op dit moment wordt er gewerkt aan een tweede druk.

Leuk nieuws natuurlijk! De vraag is natuurlijk waarom dit onderwerp zo populair is. Ik denk zelf dat dat komt omdat het TPACK model er op zich overzichtelijk uitziet met de drie domeinen (rondjes) die in elkaar schuiven en dat het niet zo moeilijk is om te begrijpen wat er bedoeld wordt.

Daarnaast gaat het model uit van de expertise van de docent, namelijk het verzorgen van onderwijs op zo'n manier dat de leerling of student er het beste en het meeste van kan leren. Het model en de achterliggende ideeen proberen de leraar te ondersteunen bij het maken van bewuste keuzes. Niet alleen daar waar het gaat om de keuze voor een specifieke ict-toepassing, maar ook op het gebied van (vak)didactiek in relatie tot ict. Hoe kan je ict gebruiken om een onderwerp inzichtelijk te maken? Hoe kun je ict gebruiken om leerlingen met elkaar te laten samenwerken? Het model zelf geeft overigens geen antwoord op deze vragen, maar het helpt bij het kritisch nadenken over keuzes die je als leraar kan maken. Naast het model zijn er verschillende manieren en werkvormen om na te denken over de keuzes die je kan maken rondom je onderwijs en die hebben we ondertussen toegepast in diverse workshops over TPACK. Het lijkt er op dat het model helpt bij het geven van een nieuwe impuls aan het nadenken over de integratie van ict in het onderwijs. De belangstelling is in ieder geval groot!

Onderzoek TPACK bij video-integratie in het basisonderwijs

Deze week verscheen het afstudeerartikel "LIVE. De potentie van videoberichten in de bovenbouw van het basisonderwijs en de TPACK van docenten" van Maaike Heitink (Onderwijskunde, Universiteit Twente) dat ik samen met mijn collega Susan McKenney begeleid heb. In het artikel wordt een onderzoek beschreven dat in 3 groepen 7 van het basisonderwijs is uitgevoerd rondom de implementatie van videoactiviteiten in het onderwijs.

Tijdens LIVE (Language Instruction through Video-making Experiences) maakten de leerlingen zelf een videobericht over een bepaald onderwerp. Op basis van dat onderwerp moeten zij informatie verzamelen, een verhaal bedenken, deze vertalen naar een videoscript om vervolgens op basis daarvan de video op te nemen en uiteindelijk te monteren. Tijdens het maken van het videoscript en het monteren van de video moesten de leerlingen beelden selecteren en ordenen om tot een kernachtig, goed lopend verhaal te komen. De leerlingen werkten op die manier aan zowel taal-en communicatievaardigheden als aan vakinhoudelijke kennis (want zonder die kennis kun je natuurlijk geen goede video maken).

Tijdens het onderzoek is nagegaan wat de leerlingen hiervan vonden (leuk) en of ze iets geleerd hadden (ja), maar de grootste nadruk lig op de ervaringen van de docenten en de vraag of zij gebruik maakten van Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) en gerelateerde competenties om de videoactiviteiten op een effectieve manier in het onderwijs te implementeren.

Uit de resultaten van het onderzoek van Maaike blijkt dat de docenten enthousiast zijn over het niveau van de eindproducten en het enthousiasme van de leerlingen. Het toepassen van TPACK is echter niet voor alle docenten vanzelfsprekend. Verschillen tussen de docenten zitten vooral in het toepassen van Technological Pedagogical Knowledge (TPK), het op een didactische manier organiseren van het leerproces rondom video. Het ging hierbij met name om de moeilijkheid van het geven van gerichte feedback op bijvoorbeeld de videoscripts met betrekking tot cameragebruik (en op welke manier hiermee verschillende effecten bereikt kunnen worden) en om het aannemen van een coachende rol zodat het leerproces rondom het maken van video opgang komt en blijft.

Maaike geeft in haar artikel aan dat het opvallend is dat alle docenten aangeven dat ze de videoactiviteiten goed binnen het curriculum vinden passen. Tot nu toe concluderen de meeste studies over het implementeren van nieuw curriculummateriaal in het onderwijs namelijk dat docenten het tegenovergestelde vinden. Een mogelijke reden die Maaike hiervoor geeft is dat de docenten in dit onderzoek zelf mochten kiezen waaraan de videoactiviteiten gekoppeld werden, waardoor de docent zelf kon bepalen welke bestaande onderdelen van het lesprogramma vervangen konden worden door de videoactiviteiten.

Uit het onderzoek blijkt verder dat door het integreren van de videoactiviteiten in het onderwijs de TPACK van docenten gestegen is. Dit kan verklaard worden uit het feit dat de docenten actief bezig zijn geweest binnen dit project en omdat zij achteraf gevraagd werd om een eigen reflectie op het hele proces te geven.

Al met al een zeer interessant onderzoek waar we zeker mee verder gaan!

Samenwerking met Gent op het gebied van TPACK

De ORD is een mooie gelegenheid om - naast het volgen van presentaties en discussies - met collega's eens verder te praten over onderzoek en mogelijkheden voor verdere samenwerking te bespreken. Vanmorgen spraken we bijvoorbeeld met onze collega's uit Gent over onze samenwerking op het gebied van ict-integratie in de lerarenopleidingen voor basisonderwijs. Het uitvoeren van de literatuurstudie, waar ik gisteren de resultaten van presenteerde tijdens het TPACK symposium, was een eerste stap in onze samenwerking.

Nu we weten wat er aan wetenschappelijke literatuur beschikbaar is gaan we kijken hoe het staat met de huidige situatie op het gebied van ict-integratie in de lerarenopleiding. Op basis van de case study die Jo Tondeur uitgevoerd heeft in Vlaanderen willen wij een vergelijkbaar onderzoek uitvoeren bij een aantal pabo's in Nederland. Op basis van de uitkomsten van de case studies willen we dan kijken hoe we de ict-integratie (verder) kunnen bevorderen. Dit met het idee dat als pabostudenten tijdens hun  opleiding al voldoende in aanraking komen met ict door goede voorbeelden van hun docenten en door het uitvoeren van specfieke opdrachten op bijvoorbeeld de stageschool, zij ook in hun toekomstige loopbaan meer aan ict zullen gaan doen. Vergelijkbaar onderzoek willen we op de basisscholen zelf gaan uitvoeren.

Het is interessant om een dergelijk onderzoek met meerdere partners te doen. Niet alleen om de resultaten met elkaar te vergelijken, maar ook om samen na te denken over de opzet van het onderzoek en de mogelijke rol van TPACK binnen de lerarenopleidingen.

ORD2010: Ons TPACK symposium, website & Kennisnetboekje

Op 24 juni vond het TPACK symposium plaats dat wij (Joke Voogt en ikzelf) tijdens de ORD organiseerden in samenwerking met onze collega's uit Gent, Jo Tondeur en Johan van Braak. Tijdens het symposium presenteerde ik de resultaten van de TPACK literatuurstudie die wij de afgelopen maanden uitgevoerd hebben. Het literatuuronderzoek gaat in op de wetenschappelijke basis van TPACK, voorbeelden van TPACK in de onderwijspraktijk in het po en vo, manieren om (toekomstige) leraren te ondersteunen bij het verwerven van TPACK en manieren om te meten wat het TPACK-niveau is van deze leraren.

De conclusies uit het onderzoek zijn

• Het wetenschappelijk onderzoek naar TPACK staat nog in de kinderschoenen;
• TPACK is een veelbelovend model, aansprekend en uitgaand van de professionaliteit en de praktijkkennis van de leraar;
• In het TPACK model is nog niet voldoende aandacht voor opvattingen van leraren over leren en lesgeven, terwijl we weten dat dit ook bij de intentie om ict te gaan gebruiken van groot belang is;
• De uitwerking van voorbeelden van ict-integratie binnen specifieke vakgebieden is nog erg kleinschalig en fragmentarisch. TPACK lijkt vooral geschikt voor het voortgezet onderwijs en vakleerkrachten en iets minder voor leraren uit het basisonderwijs, hoewel zij natuurlijk ook altijd met specifieke vakinhouden bezig zijn (maar wel over alle vakgebieden iets moeten weten);
• Het ontwikkelen van TPACK door leraren kan het beste gebeuren op een actieve manier, in een langer traject (niet via 1 vak of cursus) en op basis van praktijkproblemen. Een van de meest effectieve manieren om TPACK te ontwikkelen is door te werken in docentontwerpteams, waarin je samenwerkt aan een praktijkprobleem en op die manier tegelijkertijd werkt aan onderwijsvernieuwing en professionalisering;
• Er zijn verschillende instrumenten ontwikkeld om TPACK te meten, maar dit moet nog verder ontwikkeld worden. De belangrijkste instrumenten zullen ook in het Nederlands vertaald worden.

Dit zijn natuurlijk maar wat highlights uit het hele onderzoek.. Maar: het literatuuronderzoek is natuurlijk beschikbaar voor idereen die daarin geinteresseerd is. En een populaire versie van het onderzoek is uitgekomen in de onderzoeksreeks van Kennisnet! Een heel mooie manier om TPACK verder onder het voetlicht te brengen.

Na onze presentatie was de beurt aan Jo Tondeur die de laatste resultaten van de case study over TPACK in de Vlaamse lerarenopleiding presenteerde. Een interessante vergelijking tussen drie verschillende lerarenopleidingen die op verschillende manieren omgaan met ict-integratie in de opleiding. Ik hoop binnenkort wat meer te kunnen schrijven over de details van het onderzoek en de resultaten daarvan. Voor nu is de informatie ook te vinden op http://www.tpacknl.nl/. Na afloop van beide presentaties was het de beurt aan Jan van Driel om als discussiant en expert op het gebied van PCK iets te zeggen over de toegevoegde waarde van de "T" aan PCK. De discussie in de zaal spitste zich vooral toe op de vraag of het inderdaad nodig is om toch weer expliciet aandacht te vragen voor de "T", of dat die "T" niet zo snel mogelijk "weg-geintegreerd" moet worden.

Ik weet zelf niet zeker of we de T wel willen weg-integreren. In de eerste plaats is de T nog steeds zo'n nieuw en vreemd ding voor veel leraren, dat ik bang ben dat met het weglaten van de T de hele ict-implementatie weer stagneert. En ict ontwikkelt zich nog steeds zo snel, dat er aandacht moet blijven voor nieuwe toepassingen en de manier waarop je die toepassingen kan gebruiken in je onderwijs. Ten tweede denk ik zelf dat de boodschap van het TPACK model echt de integratie is van inhoud, didactiek en ict en dat als je gaat nadenken over je onderwijs, je ook direct moet nadenken over de T-kant. En ja, dat moet een geintegreerd onderdeel zijn (worden) van het standaard repertoire van een leraar, maar dat betekent dus ook dat je altijd rekening moet houden met de T-kant. En dat je elke keer kritisch moet kijken wat voor soort ict je gaat gebruiken in je onderwijs (of wanneer je dat niet doet!).

Onze presentatie over de literatuurstudie:

TPACK, een literatuurstudie

ORD2010: Onderwijs Research Dagen

Van 23 tot en met 25 juni 2010 vinden de Onderwijs Research Dagen (ORD) plaats in Enschede. Tijdens de ORD komt onderwijsonderzoekend Nederland en Vlaanderen bij elkaar om de meest recente bevindingen uit onderzoek met elkaar te delen. De ORD wordt georganiseerd onder auspiciën van de Vereniging voor Onderwijs Research (VOR) en het Vlaams Forum voor Onderwijsonderzoek (VFO).

De ORD werd geopend door Jules Pieters, hoogleraar van onze vakgroep Curriculumontwerp & Onderwijsinnovatie (C&O). Jules lichtte het thema van deze ORD toe, "de lerende leraar als onderzoeker en ontwerper", een thema waar wij in het onderzoek van C&O ook aandacht aan besteden.

Tijdens de ORD zal ik zoveel mogelijk naar sessies gaan over ict in het onderwijs en zal zelf ook een aantal presentaties verzorgen over TPACK (integratie van ict in het onderwijs en in lerarenopleidingen), Taaltreffers (serious game voor woordenschat), en het stimuleren van techniekonderwijs in het basisonderwijs.